۱
الان چند سال دارید و کدام دورهٔ زندگی را پشت سر گذاشتهاید؟
شما اکنون چند سال دارید؟ کدام دورههای زندگی را پشت سر گذاشتهاید و جلوتر چه دورههای دیگری میآید؟ اکنون چه کارهایی میتوانید بکنید که در دورهٔ نوزادی نمیتوانستید؟ از وقتی به دنیا میآییم تا سالمند میشویم بدن تغییرات زیادی میکند؛ یاد میگیریم و توانایی کارهای گوناگون به دست میآوریم. این فصل برخلاف فصلهای گیاه و جانور، دربارهٔ خود شماست. صفحهٔ من رشد میکنم در علوم دوم همین مسیر شخصی را باز میکند. در نردبون چند مدرس همین فصل را با جدول نشانههای رشد توضیح دادهاند تا بیان مناسب خودتان را انتخاب کنید.
کار در منزل؛ عکس تا هشتسالگی و جدول نشانهها
چند عکس خود تا هشتسالگی جمع کنید. با پدر و مادر دربارهٔ دوران نوزادی و کودکی حرف بزنید و جدول نشانههای رشد را کامل کنید: سن من، درآمدن اولین دندان، راهرفتن بدون کمک دیگران، گفتن اولین کلمه، حفظ کردن اولین شعر، نوشتن نام خودم. در گروه جدولها را مقایسه کنید—همه در یک روز دندان درنیاوردهاند و این طبیعی است. رشد مسابقه نیست؛ مشاهده است.
- تاریخ تقریبی کافی است اگر روز دقیق را یادتان نیست.
- عکسها را با اجازهٔ خانواده به کلاس ببرید.
- تفاوت رشد را مسابقه نکنید؛ مشاهده کنید.
- کنار هر نشانه بنویسید چه کسی کمکتان کرده است.
محمد و عکسهای نوزادی تا هشتسالگی
محمد چند عکس از نوزادی تا هشتسالگی به دوستش نشان میدهد و میگوید بدنش چه تغییراتی کرده و چه کارهایی یاد گرفته. شما هم همین کار را بکنید. کارت مراقبت فرزند را بدهید تا قد و وزن زمان تولد را بخواند. مقایسه کنید: قد و وزن شما از تولد تاکنون چقدر افزایش یافته است؟ عدد را با واحد درست بگویید تا با حدس قاطی نشود.
کارت مراقبت رضا؛ عددها را بخوانید
رضا هشت سال دارد. در تصویر کارت مراقبت او را میبینید. وقتی رضا به دنیا آمد چند کیلوگرم وزن داشت و قدش چند سانتیمتر بود؟ خواندن کارت مراقبت تمرین واقعی است: عددها را با واحد گرم، کیلوگرم و سانتیمتر درست بگویید. بعد در کلاس، با کمک معلم قد و وزن همکلاسیها را اندازه بگیرید و در جدول بنویسید: نام، قد (سانتیمتر)، وزن (کیلوگرم). اندازهگیری گروهی به شما یاد میدهد داده جمع کنید، نه فقط داستان بگویید.
- اندازهگیری را با کفش یا بدون کفش یکسان برای همه انجام دهید.
- عدد را بلند و واضح ثبت کنید تا با هم قاطی نشود.
- احترام به حریم بدنی را رعایت کنید؛ اندازهگیری با نظارت معلم.
- اگر کسی دوست نداشت عددش خوانده شود، خصوصی بنویسید.
قدردانی از کسانی که برای بزرگ شدن ما تلاش کردهاند
قرآن کریم به نیکی به پدر و مادر سفارش میکند. گفتوگو: چه کسانی برای بزرگ شدن شما تلاش کردهاند و برای قدردانی از آنها چه کارهایی میکنید؟ رشد فقط عدد قد نیست؛ مراقبت، غذا، آموزش و محبت هم بخشی از داستان است. یک کارت کوتاه تشکر بنویسید و به خانه ببرید—علوم دوم گاهی به رفتار هم وصل میشود.
دندان شیری و دندان همیشگی
مصطفی با پدرش به دندانپزشکی رفته. پزشک میگوید دندانهایی که افتادهاند شیریاند و کمکم دندانهای همیشگی جایشان میآید؛ بعد میپرسد برای مراقبت از دندانهایت چه کارهایی انجام میدهی؟ فرمودهٔ امام علی (ع) مسواک را وسیلهٔ خوشبویی دهان و سبب رضایت خداوند میداند. گفتوگو: چگونه از دندانهای شیری مراقبت میکنید تا دندانهای همیشگی درست درآیند و خوب رشد کنند؟ در آینه دندانهایتان را ببینید: چند شیری افتاده و چند همیشگی درآمده است؟ مسواک شب و روز، کم کردن شیرینی چسبنده، مراجعه به پزشک—لیست را شخصی کنید.
لبنیات، میانوعده و جدول غذا
در هر سنی خوردن شیر و لبنیات برای رشد لازم است تا دندانها و استخوانها محکم شوند؛ لبنیات باید پاکیزه و سالم باشد. احسان بستنی خیلی دوست دارد و فکر میکند میشود بهجای همهٔ لبنیات فقط بستنی خورد—آیا موافقید؟ کار در کلاس: نام چیزهایی را که در میانوعده خوردهاید در جدول بنویسید (مثل نان، مربای هویج، شیر، کره) و برای ناهار و شام هم جدول مشابه بسازید: آنچه از گیاهان به دست میآید / آنچه از جانوران به دست میآید. هشدار: موقع خرید به تاریخ مصرف مواد خوراکی توجه کنید.
جدول میانوعده را به ناهار و شام وصل کنید
جدول میانوعدهٔ کلاس را الگوی ناهار و شام کنید. برای هر وعده بنویسید چه چیزی از گیاه آمده و چه چیزی از جانور. اگر فقط بستنی و شیرینی نوشتید، یک لبنیات سادهتر مثل ماست یا شیر را هم اضافه کنید و بگویید چرا برای استخوان و دندان مهم است. احسان و بستنی را دوباره بحث کنید: دوست داشتن بستنی بد نیست؛ جایگزین کردن همهٔ لبنیات با بستنی مسئله است. تاریخ مصرف روی بسته را هنگام خرید بخوانید تا هشدار کتاب در عمل دیده شود.
اندازهگیری قد و وزن با احترام
وقتی جدول قد و وزن کلاس را پر میکنید، هدف مقایسه برای مسخره کردن نیست؛ هدف دیدن افزایش نسبت به کارت مراقبت تولد است. هر کس فقط رشد خودش را با عدد تولدش بسنجد. دندانپزشکی مصطفی را هم به همین مسیر وصل کنید: بدن در حال تغییر است و مراقبت روزانه—مسواک، لبنیات سالم، خواب—بخشی از رشد است. اگر عکسی از کودکی آوردید، یک توانایی جدید کنارش بنویسید که آن وقت نداشتید و حالا دارید؛ عدد قد تنها نشانهٔ رشد نیست.
فصل ۱۱ علوم دوم رشد بدن خودتان را مرکز میگذارد و به جشن و ماده در فصل بعد میرسد. خانهٔ جانوران را در فصل ۱۰ دیدید؛ برای آمادهشدن جشن و شناخت ماده، برای جشن آماده شویم را باز کنید.