درس ۲۰
استاد حق نویس
۱۴:۱۰
۱
دفتر را باز می‌کنید و ناگهان همهٔ صیغه‌های سال کنار هم نشسته‌اند: نوشتم، نوشتی، نوشت، نوشتیم، نوشتید، نوشتند. فصل ۲۰ عربی هفتم نظرة إلی الفعل الماضي و الضمائر دورهٔ پایانی است، نه درس تازه برای تدریس اجباری کلاس. کتاب خودش می‌گوید اگر دبیر وقت داشت می‌تواند کار کند؛ شما باید در خانه وقت بگذارید و ضمیرها و فعل‌ها را محکم کنید. در نردبون چند مدرس همین جدول را مثل برگهٔ جمع‌بندی شب امتحان مرور می‌کنند تا بتوانید بیان خلاصه‌تر را انتخاب کنید.
جدول کَتَبَ با ضمیر
در فصل ۲۰ عربی هفتم الگوی کامل با فعل کتب آمده است. أنا کتبتُ واجبي: من تکلیفم را نوشتم. أنتَ کتبتَ واجبکَ. أنتِ کتبتِ واجبکِ. هوَ کتبَ واجبه. هيَ کتبتْ واجبها. نحن کتبنا واجبنا. أنتم کتبتم واجبکم. أنتنّ کتبتُنَّ واجبکنّ. أنتما کتبتما واجبکما. هم کتبوا واجبهم. هنّ کتبنَ واجبهنّ. هما کتبا / کتبتا واجبهما.
- متکلّم: تُ / نا
- مخاطب: تَ تِ تما تم تنّ
- غایب: ـَ تْ ا تا وا نَ
جدول فَعَلَ فشرده
صفحهٔ آخر صیغه‌ها را بدون مثال طولانی جمع می‌کند. غایب: فعلَ / فعلتْ، فعلا / فعلتا، فعلوا / فعلنَ. مخاطب: فعلتَ / فعلتِ، فعلتما، فعلتم / فعلتنّ. متکلّم: فعلتُ، فعلنا. ترجمهٔ فارسی کنار هر ردیف آمده: انجام داد، انجام دادند، انجام دادی، انجام دادید، انجام دادم، انجام دادیم.
این جدول را رونویسی کنید، بعد ببندید و از حفظ بازسازی کنید. اگر یک خانه جا ماند، همان نقطهٔ ضعف سال شماست.
چطور در خانه دوره کنیم؟
- یک فعل پرکاربرد انتخاب کنید: ذهب، کتب، لعب، سمع.
- همهٔ صیغه‌ها را در یک ستون بنویسید.
- روبروی هر صیغه ضمیر منفصل بگذارید.
- یک جملهٔ کوتاه با هر صیغه بسازید.
- فردا همان را بدون نگاه بگویید.
پیوند به مسیر سال
این نظرة پایانی وقتی معنی دارد که فصل‌های ۱۳ تا ۱۹ را دیده باشید: از فی السوق و جملات الذهبیة تا الحدود و الأسرة و زینة الباطن و اربعین و روزها و رنگ‌ها. اگر جایی از مسیر جا مانده، از صفحهٔ عربی هفتم به همان فصل برگردید؛ جدول آخر جایگزین مکالمه و داستان نیست، فقط نقشه است.
شب امتحان نهایی سه کار کافی است: جدول کتب را از حفظ بنویسید، پنج سؤال با مَن ما أینَ کَم هل بسازید، و یک پاراگراف کوتاه دربارهٔ دیروزتان با ماضی بگویید. عربی هفتم تمام می‌شود وقتی ضمیر و فعل در دهان شما جفت شوند، نه فقط در دفتر.
اگر هنوز یک صیغه را با دیگری قاطی می‌کنید، همان را روی یک کارت بنویسید و دو روز فقط همان را تکرار کنید. دوره یعنی ترمیم نقطهٔ ضعف، نه خواندن دوبارهٔ همهٔ کتاب از أول.
برنامهٔ چهارروزهٔ جمع‌بندی
روز اول فقط متکلّم و مخاطب مفرد. روز دوم مثنّی مخاطب و غایب. روز سوم جمع‌ها. روز چهارم آزمونک مخلوط با ده فعل تصادفی. عربی هفتم در نظرة پایانی از شما سرعت تشخیص می‌خواهد نه درس تازه. هر غلط را در دفترچهٔ خطا با تاریخ بنویسید.
از صفحهٔ موضوع عربی هفتم به فصلی که بیشتر غلط داشتید برگردید و یک مکالمه یا قصه را دوباره بخوانید. جدول بدون بافت کافی نیست؛ بافت را از فی السوق تا زینة الباطن قرض بگیرید. در پایان، یک داستان کوتاه پنج جمله‌ای دربارهٔ دیروزتان بنویسید که هر جمله صیغهٔ متفاوتی داشته باشد.
جدول فَعَلَ را بزرگ روی مقوا بنویسید و جای خالی بگذارید؛ هر روز یکی از صیغه‌ها را بپوشانید و از حفظ بگویید. با دوست مسابقه بدهید: یکی ضمیر می‌گوید دیگری فعل. عربی هفتم وقتی این بازی روان شد، یعنی سال را جمع کرده‌اید. به صفحهٔ فی السوق و زینة الباطن سری بزنید تا جدول به قصه وصل شود. یک خودآزمایی نهایی: ترجمهٔ ده جملهٔ مخلوط از کتاب بدون نگاه به پاسخ؛ غلط‌ها برنامهٔ همان هفته‌اند نه شکست.
حرف آخر سال عربی هفتم
این نظرة برای نمره نیست؛ برای آرامش قبل از امتحان نهایی است. هر صیغه‌ای که هنوز دلواپستان می‌کند همان را روی سه کارت بنویسید و در کیف بگذارید. عربی هفتم را با ترس تمام نکنید؛ با یک داستان کوتاه ماضی دربارهٔ بهترین روز سال تمام کنید. مدرسان نردبون را برای مرور نهایی مقایسه کنید و همان که جدول را شفاف‌تر می‌گوید انتخاب کنید. وقتی جدول و قصه و مکالمه را با هم دیدید، صفحهٔ درس را ببندید و به خودتان بگویید مسیر سال را آمده‌اید.