درس ۱۷
استاد حق نویس
۵۹:۴۴
۱
در دریای بزرگ ماهی زشتی بود که بقیه از او می‌ترسیدند. تنها بود تا روزی صیّادان تور انداختند و ماهیان در تور افتادند. همان ماهی زشت تور را برید، بقیه فرار کردند و خودش گیر افتاد؛ اما صیّادان از زشتی‌اش ترسیدند و به آب برگرداندندش. فصل ۱۷ عربی هفتم زینة الباطن این قصه را با صیغه‌های جمع و مثنّی غایب روایت می‌کند. در نردبون چند مدرس داستان را صحنه به صحنه جلو می‌برند تا بتوانید بیان قصه‌گو را انتخاب کنید.
المعجم؛ ترس، تور، نجات
واژه‌های فصل ۱۷ عربی هفتم: ابتسام لبخند، سمک / سمکة ماهی، بل بلکه، شبکه تور، جاءَ / جاؤوا آمدند، علمَ دانست (علمَ أنّ)، جدّاً بسیار، قبیح زشت، حزین غمگین، قذفَ / قذفوها انداختند، خافَ ترسید، نظرَ / نظرنَ نگاه کردند، خائف ترسان، وحید تنها، ذاهِب رفته، هربَ فرار کرد.
فعل‌های جمع قصه را لیست کنید: جاؤوا، قذفوا، وقعنَ، خرجنَ، هربنَ، أخذوا، قذفوا، فرحنَ، نظرنَ، علمنَ.
داستان گام‌به‌گام
ماهیان از سمکة قبیحة می‌ترسیدند؛ سمکتانِ خافتا و هربتا. هي وحیدة دائماً. خمسة من الصیّادین جاؤوا و شبکه کبیرة قذفوا. الأسماک وقعنَ في الشبكة. هیچ‌کس برای کمک نیامد. سمکة صداها را شنید، حزنتْ و لنجاة رفت، شبکه را قطع کرد. الأسماک خرجنَ و هربنَ جمیعاً. خودش در تور افتاد و صیّادان گرفتندش. ماهیان غمگین شدند چون او برای نجاتشان افتاده بود. صیّادان دوباره به آب انداختندش چون قبیحة بود و ترسیدند. ماهیان فرحنَ و نظرنَ بابتسام و علمنَ أنّ جمال الباطن أفضل من جمال الظاهر. سخن امام علی هم در میانه آمده است.
بدانیم؛ غایب جمع و مثنّی
- هم → فعلوا (لَعبوا)
- هنّ → فعلنَ (نظرنَ)
- هما مذکر → فعلا (وقفا)
- هما مؤنث → فعلتا (کتبتا)
مثال‌های درس: هم لعبوا، هما وقفا، هنّ نظرنَ، هما کتبتا را ترجمه کنید و شناسه را جدا بنویسید.
التمارین
تمرین اول صحیح/غلط دربارهٔ متن؛ از جمله اینکه آیا زینة الظاهر خیر من زینة الباطن و آیا صیّادان از ماهی نترسیدند. تمرین دوم پاسخ کوتاه به سؤالات داستانی. تمرین سوم ترجمه. تمرین چهارم گزینه: قذفتا/قذفوا شبکه في البحر؛ ذهبنَ/ذهبتا لمساعدة جدّتهنّ؛ وقفتا/وقفا لأخذ الهدایا؛ هاتانِ المرأتانِ رفعتا/رفعوا علم إیران؛ کانت زهراء ذاهِبةً/ذاهِباً إلی صفّها. بخش ترجمه‌های تقابلی عَرَفَ/هنّ عرفنَ، هربَ/الولدانِ هربا، علمَ/الطالبات ما علمنَ و ده‌ها فعل دیگر برای صرف کامل.
- قصه را به پنج صحنه تقسیم و برای هر صحنه یک فعل کلیدی بنویسید.
- پیام باطن و ظاهر را یک جملهٔ فارسی بگویید.
- یک فعل را در وا / نَ / ا / تا صرف کنید.
- صحیح و غلط را زمان‌دار حل کنید.
پل به دوره و اربعین
با پایان زینة الباطن practically همهٔ صیغه‌های ماضی اصلی را دیده‌اید. فصل ۱۸ عربی هفتم في مسيرة الأربعین دورهٔ کتاب است: اشاره، مفرد و جمع، پرسش، ضمیر و ماضی در یک گفت‌وگوی کوتاه زائران. اگر قصه را بلدید اما صرف را نه، همان تمرین چهارم را دو روز تکرار کنید.
عربی هفتم در این فصل زیباترین پیام را با سخت‌ترین صرف ترکیب می‌کند. زیبایی درونی را فهمیدید؛ حالا شناسه‌های وا و نَ را هم مثل همان پیام محکم کنید.
قصه را برای کوچک‌ترها تعریف کنید
داستان ماهی زشت را برای خواهر/برادر کوچک‌تر به فارسی بگویید، بعد سه جملهٔ عربی از متن را وسطش بیاورید: قذفوا شبکة، وقعنَ في الشبكة، جمال الباطن أفضل. اگر شنونده پیام را فهمید، شما محتوا را بلدید. عربی هفتم در زینة الباطن هنر قصه و صرف جمع را با هم می‌خواهد.
جدول وا / نَ / ا / تا را با رنگ‌های مختلف بنویسید و هر رنگ را به یک صحنهٔ داستان وصل کنید. تمرین صحیح و غلط دربارهٔ ترس صیّادان را دقیق بخوانید؛ جزئیات پایان قصه را جابه‌جا نکنید. گزینهٔ رفعتا / رفعوا را با نگاه به هاتانِ المرأتانِ حل کنید نه با حدس.
پایان قصه را نقاشی کنید: ماهی در تور، صیّادان ترسیده، ماهیان خندان. زیر هر تصویر یک فعل جمع بنویسید. پیام جمال الباطن را در یک جمله به همکلاسی بگویید و از او بخواهید مثال غیرماهی بیاورد. عربی هفتم در زینة الباطن ارزشیابی اخلاقی و زبانی را هم‌زمان می‌کند. صرف قذف و نظر و هرب را در هر چهار صیغهٔ غایب جمع/مثنّی یک بار دیگر بنویسید تا دست خسته شود و عادت بسازد. غلط‌های گزینه را تحلیل کنید: آیا فاعل را ندیدید یا شناسه را؟
از قصه به جدول، از جدول به قصه
یک روز فقط صرف بنویسید بدون خواندن قصه؛ روز بعد فقط قصه را تعریف کنید بدون نگاه به جدول. روز سوم هر دو را با هم انجام دهید. عربی هفتم در زینة الباطن دو مهارت موازی می‌خواهد و جدا تمرین کردنشان مفید است. جملهٔ ما جاء أحد للمساعدة را معنا کنید و یک موقعیت واقعی بیاورید که کمک لازم بود. پیام درس وقتی در زندگی مثال دارد، حفظ صرف هم آسان‌تر می‌شود. قبل از اربعین، یک برگهٔ چهار صیغهٔ غایب را از حفظ پر کنید.
اگر فقط یک کار تا فردا فرصت دارید، پایان قصه را با سه فعل هنّ و دو فعل هم بنویسید و پیام باطن را یک خط فارسی بگذارید. عربی هفتم در زینة الباطن بیش از هر فصل دیگر به خواندن دقیق روایت وابسته است؛ پس عجله برای صرف بدون فهم داستان نکنید. یک بار متن را برای ضبط صدا بخوانید و غلط‌های تلفظ جمع را علامت بزنید. وقتی روایت روان شد، صرف خودش بهتر می‌نشیند و برای دورهٔ اربعین آماده‌ترید.