رِسالةُ الشَّهیدِ سُلَیماني

گاهی یک نامهٔ کوتاه بیشتر از یک سخنرانی بلند ادب را نشان می‌دهد: عذرخواهی، آمادگی برای جبران خسارت، هدیه کردن ثواب نماز، و سپردن شماره تماس. فصل ۱۰ عربی نهم با رسالة الشهید سلیماني باز می‌شود و بعد کل سال را در تمرین‌های عمومی جمع می‌کند. در نردبون چند مدرس هم متن نامه را جمله به جمله معنا می‌کنند و هم مرور نهایی عدد، صیغه و مترادف را برگزار می‌کنند تا بتوانید مدرسی را انتخاب کنید که برای جمع‌بندی امتحان به کارتان بیاید.

رسالة الشهید سلیماني

عنوان درس رِسالَةُ الشَّهیدِ سُلَیماني است. شهید حاج قاسم سلیماني نامه‌ای به صاحب خانه‌ای می‌نویسد که در عملیات تحریر بدون إذن، آن خانه را مقر قرار داده بودند. نامه با بسم الله و سلام آغاز می‌شود: من قاسم سلیماني إلی العائلة العزیزة و المحترمة. می‌گوید ما مجاهدین به مسلمانان اهل سنت در جهان کمک کردیم؛ ما شیعه‌ایم و می‌شود گفت از اهل سنتیم چون بر سنت رسول خدا حرکت می‌کنیم. شما هم شیعه‌اید و اهل بیت را دوست دارید. از وجود قرآن، صحیح بخاری و کتاب‌های دیگر در خانه فهمیده که متدین هستید؛ برای همین دو درخواست دارد.

اول: عذر می‌خواهد که خانه را بدون اجازه مقر کردند. دوم: درخواست می‌کند ثمن الضرر را که به بیت رسیده بگویند؛ آمادهٔ پرداخت‌اند. نوشته‌اند در خانه‌تان نماز خواندیم و من دو رکعت خواندم و ثوابش را به شما هدیه کردم و حسن عاقبت خواستم. محتاج دعای شماییم. رجاءً ثمن الأضرار را از من بخواهید؛ این شماره تلفن من در ایران است؛ اِتِّصال بگیرید؛ برای هر چه بخواهید آماده‌ام. امضا: ابنکم أو أخوکم سلیماني. بعد از متن، پرسش‌های کوتاه فهم می‌آید؛ جواب‌ها باید مستقیم از نامه باشد نه از دانسته‌های بیرونی.

المعجم؛ ادب نامه و جبران

واژه‌های این فصل فضای رسمی و مؤدبانه‌ای می‌سازند: اِتِّصال، الخامسة عشرة، أرجو، دون إذنکم، اِستَخدَمَ، عائلة، أضرار، أیّ شيء، اِلتزام، لَحِقَ ببیتکم، أهدَیتُ، مُستَعِدّ، تحریر، نَسیرُ، تَعرِفونَني، یُمکِن القول، ثَمَن، یَنهَضُ، حاسوب. وقتی نامه را ترجمه می‌کنید، أرجو، رجاءً و دون إذن را دست‌کم نگیرید؛ بار اخلاقی متن روی همین‌ها سوار است.

التمارین العامة؛ مرور کل کتاب

التمرین الأول سخنان حکیمی فارسی و عربی را به هم وصل می‌کند: عداوة العاقل خیر من صداقة الجاهل با دشمن دانا بهتر از دوست نادان؛ العالم بلا عمل کالشجر بلا ثمر با عالم بی‌عمل چون زنبور بی‌عسل؛ استر ذهبک و ذهابک و مذهبک با در بیان این سه کم جنبان لبت؛ من حفر بئراً لأخیه وقع فیها با چاه مکن بهر کسی؛ الوحدة خیر من جلیس السوء با تا توانی بگریز از یار بد؛ من طلب شیئاً و جدّ وجد با عاقبت جوینده یابنده بود؛ لکل جدید لذة با نو که آمد به بازار کهنه شود دل‌آزار. این تمرین نشان می‌دهد عربی نهم فقط صرف نیست؛ فرهنگ مثل هم هست.

التمرین الثانی ترجمهٔ ضرب‌المثل می‌خواهد. التمرین الثالث می‌پرسد کدام گزینه با کلمهٔ مشخص‌شده هماهنگ است؛ مثلاً المطَر با گزینه‌هایی مثل الصحیفة و العربة، یا الراقد با الصوم و العروس، یا قَرَعَ با لَجَّ و نَهَضَ. التمرین الرابع جاهای خالی احادیث را با اِجعَل، التقاعد، فریضة، تموت، الأمهات، الممر، شقاوة، أنفعهم کامل می‌کند؛ همان احادیثی که در فصل‌های صبر و علم دیده بودید.

عدد اصلی و ترتیبی؛ یک مرور سریع

• اصلی: ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸، ۹، ۱۱، ۱۲ را به عربی بنویسید.
• ترتیبی: ۱، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۱، ۱۲ را با الـ کامل کنید.
• این صفحه را با ساعت‌خوانی فصل ۹ عربی نهم لینک کنید تا عدد ترتیبی مؤنث برایتان قاطی نشود.

توضیح، جمع‌ها و نوع فعل

التمرین السادس می‌پرسد هر جمله دربارهٔ چیست: السحاب یا البکاء، الجامعة یا المستشفی، الطلاب یا الشرطي، الشاي الحار یا الرز مع السمک، الخریف یا الربیع. التمرین السابع کلماتی مثل حدّادون، شرطیانِ، نافذتینِ، سیّدات، أضرار، رسالة، تحریر را در خانه‌های مفرد، مثنی و جمع می‌نشاند؛ مروری مستقیم بر مبحث اسم که از فصل ۱ شروع شده بود. التمرین الثامن ترجمه می‌خواهد و نوع فعل‌های مشخص‌شده را می‌پرسد؛ یعنی باید ماضی، مضارع، امر، نهی یا استمراری را از روی شکل بشناسید.

متن حامد و رایانه؛ فهم نهایی

التمرین التاسع متنی دربارهٔ حامد پانزده‌ساله می‌دهد که تکالیف را عصر می‌نویسد، صبح حدود السادسة إلا ربعاً برمی‌خیزد، بعد نماز در السادسة و النصف صبحانه می‌خورد. پدر برایش حاسوب می‌خرد و اجازهٔ اینترنت در اوقات فراغت می‌دهد. وقتی والدین برای مأموریت دو روزه می‌روند، حامد ساعت‌ها بازی می‌کند، فردا دیر بیدار می‌شود، صبحانه نمی‌خورد، صورتش را نمی‌شوید، از خانه خارج می‌شود و سوار اتوبوس مدرسه نمی‌شود. در کلاس خواب‌آلود است و ناگهان می‌فهمد دفترش نیست و مال خواهرش را آورده؛ پشیمان می‌شود. جمله‌های درست/نادرست را فقط از روی همین متن علامت بزنید؛ مثلاً جست‌وجوی موضوع ریاضی در اینترنت الزاماً در متن نیامده است.

پیشنهاد جمع‌بندی شب امتحان

1. نامه را یک‌بار با صدای بلند بخوانید و دو درخواست را خلاصه کنید.
2. جدول عدد اصلی و ترتیبی را از حفظ بنویسید.
3. یک صفحه از مترادف‌های فصل ۹ و ضرب‌المثل‌های این فصل را مرور کنید.
4. متن حامد را زمان‌بندی کنید: ساعت برخاستن، صبحانه، بیدار شدن روز بعد.
5. اگر نقطه‌ضعفی در امر، نهی یا ترکیب اضافی دارید، به فصل همان قاعده در صفحهٔ عربی نهم برگردید.

فصل ۱۰ عربی نهم هم درس ادب و مسئولیت است و هم دفترچهٔ مرور سال. نامه را با حس احترام بخوانید، تمرین‌های عمومی را مثل آزمون آزمایشی جدی بگیرید، و متن حامد را برای مهارت فهم مطلب نگه دارید. وقتی این فصل تمام شد، مسیر عربی نهم از مرور پایه‌ها تا مکالمه، سلامت و نامه کامل شده است؛ حالا وقت آن است که با ویدیوهای همان فصل‌ها در نردبون، نقاط ضعف باقی‌مانده را یکی‌یکی ببندید.