درس ۱۲
استاد حق نویس
۶۸:۴۵
۱
صباح الخیر. صباح النور. دو پسر در کربلا یا بین راه با هم روبه‌رو می‌شوند، حال می‌پرسند، می‌گویند از کجا هستند و خانواده‌شان کجاست. فصل ۱۲ عربی هفتم حوار بین ولدین است؛ درس ضمیر که مکالمه را مثل فیلم کوتاه جلو می‌برد. در نردبون چند مدرس این گفت‌وگو را نقش‌خوانی می‌کنند تا بتوانید لحن طبیعی‌تری انتخاب کنید.
المعجم؛ سلام، خانواده، خداحافظی
واژه‌های فصل ۱۲ عربی هفتم: أب پدر، في أمان اللّه خداحافظ، أسرة خانواده، کیفَ چطور، إلی اللقاء به امید دیدار، حالکِ حالت تو، أنا بخیر خوبم، جدّ/جدّة پدربزرگ/مادربزرگ، مع السلامة به سلامت، فندقنا هتل ما، حوار گفت‌وگو، نهایة پایان، شارع خیابان، وجههما صورتشان، صباح الخیر / صباح النور صبح به‌خیر.
عبارت‌های خداحافظی را سه‌تایی حفظ کنید: في أمان اللّه، مع السلامة، إلی اللقاء. در مکالمهٔ واقعی یکی‌شان کافی است، اما شناخت هر سه امتیاز است.
متن گفت‌وگوی حمید و سمیر
حمید و سمیر صبح‌به‌خیر می‌گویند، حال می‌پرسند، می‌گویند أنا بخیر. سمیر از عراق و بصره است؛ حمید از ایران و مازندران، نه از مشهد. اسم‌ها رد و بدل می‌شود. ادامهٔ متن خانواده را نشان می‌دهد: أسرتکَ کجا هستند؟ هم جالسونَ هناکَ. ذلك أبي و تلک أمّي. ذلك جدّي و تلک جدّتي. فندقکم کجا؟ في نهایة هذا الشارع. کم یوماً أنتم في کربلاء؟ ثلاثة أیّام. مَن هذا الولد؟ هو أخي. ما اسمه؟ جعفر. خداحافظی: في أمان اللّه / إلی اللقاء مع السلامة.
التمرین الأول؛ صحیح و غلط
با توجّه به متن معلوم کنید: سمیر من مصر؟ جعفر أخو حمید؟ أسرة حمید في کربلاء أربعة أیّام؟ فندق أسرة حمید في بدایة الشارع؟ خواندن دقیق متن اینجا از حدس زدن مهم‌تر است.
ضمیرهای منفصل و متّصل
بخش بزرگ درس جدول است. منفصل: أنا، أنتَ، أنتِ، هوَ، هيَ، نحن، أنتم، أنتنّ، أنتما، هم، هنّ، هما با مثال‌هایی مثل أنا فائزٌ / أنتِ ناجحةٌ / هم جالسونَ. متّصل روی بیت: بيتي، بیتکَ، بیتکِ، بیته، بیتها، بیتنا، بیتکم، بیتکنّ، بیتکما، بیتهم، بیتهنّ، بیتهما. کتاب تأکید می‌کند مطالب جدید نیست؛ دسته‌بندی مرتّب آموخته‌های قبلی است و باید در خانه مرور و در کلاس رفع اشکال شود.
- متکلّم: أنا / ـي ؛ نحن / ـنا
- مخاطب: أنتَ ـکَ ؛ أنتِ ـکِ ؛ أنتم ـکم ؛ أنتنّ ـکنّ ؛ أنتما ـکما
- غایب: هوَ ـه ؛ هيَ ـها ؛ هم ـهم ؛ هنّ ـهنّ ؛ هما ـهما
التمارین و خانه
تمرین دوم پاسخ به کیف حالکَ، من أینَ أنتَ، ما اسمکَ، أینَ بیتکَ است. تمرین خانه گزینهٔ ناهماهنگ معنایی دارد و نیز جای خالی ضمیر با توجّه به ترجمهٔ فارسی: اسمي نورا، عيسیٰ و موسیٰ، یا بنات أینَ صفّـ…، طالبانِ مؤدّبانِ، في الصفّ الأول، أمّهات صابرات، لاعبة فائزة، و عبارت‌هایی با ـنا / ـي و علیکم بالخروج. صفحهٔ آخر نمونه‌های فعل ماضی مثل رفع، صعدنا، جلس، نظرتما را برای آشنایی بعدی نشان می‌دهد.
- مکالمه را دو نفره کامل بخوانید.
- جدول منفصل را از حفظ بنویسید.
- برای هر ضمیر متّصل یک اسم خانواده بسازید: أبي، أمّي، أخوه…
- صحیح/غلط متن را بدون نگاه حل کنید.
حرکت به فعل ماضی
این فصل پل اسم و ضمیر به فعل است. در فصل ۱۳ عربی هفتم فی السوق با فَعَلتُ، فَعَلتَ، فَعَلتِ خرید می‌کنید. اگر ضمیرها شل‌اند، همان جدول بیت را هر شب یک ستون مرور کنید.
عربی هفتم در حوار بین ولدین ثابت می‌کند ضمیر فقط جدول نیست؛ ابزار سلام، معرفی و خداحافظی است. وقتی بتوانید سه دقیقه با دوستتان فقط با الگوهای این درس حرف بزنید، فصل را بلدید.
نقش‌خوانی کامل حمید و سمیر
متن را به صحنه تقسیم کنید: سلام، حال، شهر، اسم، خانواده، هتل، تعداد روز، برادر، خداحافظی. هر صحنه را جدا حفظ کنید بعد به هم بچسبانید. جای کربلاء و ایران و العراق را اگر خواستید با شهر خودتان عوض کنید تا مکالمه مال شما شود؛ ساختار ضمیرها همان می‌ماند. عربی هفتم در این فصل مهارت اجتماعی می‌دهد نه فقط جدول.
ضمیر متّصل را روی اشیای شخصی بچسبانید: کتابي، کتابکَ، کتابه. با ماژیک روی برچسب بنویسید و یک روز فقط با همان‌ها حرف بزنید. جدول منفصل را هم صبح‌ها مرور کنید تا أنا و نحن و هم قاطی نشود.
صحیح و غلط؛ روش کارآگاهی
قبل از علامت زدن صحیح/غلط، زیر اسم‌های خاص متن خط بکشید: سمیر، حمید، جعفر، مازندران، البصرة. بیشتر غلط‌ها از جابه‌جایی همین اسم‌ها می‌آید. تمرین خانهٔ ناهماهنگ را هم برای گرم‌کردن ذهن قبل از صرف ضمیر حل کنید.
ضمیر در پیامک فرضی
یک پیام کوتاه به دوست بنویسید با سه ضمیر متّصل: بیتنا، أسرتنا، فندقنا. بعد همان را برای مخاطب مؤنث عوض کنید. این کار جدول را از حالت حفظ ستونی خارج می‌کند. صحنهٔ خداحافظی را سه شکل بگویید تا برای موقعیت‌های مختلف آماده باشید. عربی هفتم در حوار بین ولدین مهارت پایان مکالمه را هم یاد می‌دهد.
صفحهٔ نمونه‌های ماضی آخر فصل را فقط نگاه اجمالی کنید؛ بترسید که وارد صرف کامل شوید—آن کار فصل ۱۳ است. فعلاً ضمیر را محکم کنید.
داستان خانواده در انتهای خیابان را نقاشی کنید و زیر هر نفر ضمیر بنویسید: هوَ أبي، هيَ أمّي، هم جالسونَ. بعد متن صحیح و غلط را دوباره علامت بزنید. اگر هنوز سمیر را مصری می‌دانید، متن را نفهمیده‌اید. عربی هفتم در این حوار دقیق بودن در جزئیات را هم تربیت می‌کند. یک بار مکالمه را با لحن عجله و یک بار با لحن آرام بخوانید تا برای اجرا در کلاس آماده شوید.