درس دهم
استاد حق نویس
۲۶:۳۳
۱
أینَ الولد الصغیر؟ تحت المنضدة. فصل ۱۰ عربی هفتم الحکم النافعة است؛ حکم‌های سودمند کنار سؤال کجا. اینجا حروف جر و قید مکان وارد بازی روزمره می‌شوند: پشت در، زیر ماشین، جلو خانه، بین دو خودرو. در نردبون چند مدرس همین مکان‌ها را با تصویر و اشارهٔ دستی تمرین می‌دهند تا بتوانید مدرس خوش‌بیان خود را پیدا کنید.
المعجم؛ مکان‌ها و طرف‌ها
واژه‌های کلیدی فصل ۱۰ عربی هفتم: أقدام پاها، علیکَ بـ بر تو لازم است، أمامَ روبه‌رو، فوقَ بالا، أینَ کجا، من أینَ اهل کجا، باب در، قریبٌ من نزدیک به، تحتَ زیر، قمیص پیراهن، جنبَ کنار، کم ـِتان شما، خلفَ پشت، سروال شلوار، وراءَ پشت، سفینة کشتی، هناکَ آنجا، علي الیسار سمت چپ، يد دست، علي الیمین سمت راست.
من أینَ را از أینَ جدا کنید. أینَ مکان فعلی است؛ من أینَ اصل و اهل بودن را می‌پرسد.
حکمت‌ها و نقشهٔ مکان
روایت‌ها می‌گویند الأعمال بالنیّات، علیکَ بمداراة الناس، حسن الخلق نصف الدین، الجنّة تحت أقدام الأمّهات، ید اللّه مع الجماعة. بعد سؤال‌های مکانی: أینَ الولد؟ خلف الباب. أینَ السفینة؟ في الخلیج الفارسي. أینَ الرجل؟ تحت السیّارة. أینَ القمیص و السروال؟ في الحقیبة. أینَ الطفل؟ عند أمّه. أینَ الزرافة؟ وراء الشجرة. أینَ الرجل؟ أمام باب البیت. أینَ البیت؟ فوق الشجرة. أینَ الرجل؟ بین السیّارتینِ.
- في، علي، فوقَ، تحتَ
- أمامَ، خلفَ / وراءَ، جنبَ، عندَ
- حولَ، بینَ، هنا، هناکَ
- علي الیمین / علي الیسار
بدانیم؛ من أینَ و علیکَ بـ
برای پرسیدن اهل کجا هستید می‌گویید من أینَ أنتَ؟ / من أینَ أنتِ؟ جواب نمونه: أنا من مصر (أنا مصريّ / مصریّة). اصطلاح علیکَ بـ یعنی بر تو لازم است؛ مثال: علیکَ بالخروج = باید خارج شوی. جمله‌های ترجمه: علیکنّ بمداراة الناس، علیکَ بالشکر، علیکما بحبّ الأصدقاء، علیکِ بالصبر، علیکم بالقرآن، علیکم بالإحسان.
التمارین
تمرین اول پاسخ کوتاه تصویری: أینَ البقرة؟ أینَ البیتانِ؟ تمرین دوم ترجمهٔ ـ علي الیمین، ـ علي الیسار، ـ أنا من الیمن، أینَ المفتاح؟ ـ هناکَ؛ علي الباب، أینَ مدینة بدرة؟ ـ قریبة من إیلام. تمرین سوم چند پرسش تصویری دیگر از جمله أینَ المرأة؟ أینَ الجوّال؟ تمرین خانه گزینه‌ای است: الغراب خلف یا فوق الشجرة؟ البنت بین یا وراء الشجرتینِ؟ البقرة علي یا تحت الشجرة؟ و مانند آن.
- شئ یا شخص را در تصویر پیدا کنید.
- نسبت مکانی را با یک کلمه بگویید.
- اگر خواستند جمله کامل، حرف جر + اسم را بیاورید.
- برای من أینَ حتماً من + اسم شهر/کشور بگویید.
بازی اتاق
در خانه از کسی بخواهید وسیله‌ای را پنهان کند و فقط به عربی راهنمایی کند: تحت المنضدة، خلف الباب، جنب الحقیبة. شما باید پیدا کنید. این بازی همان الحکم النافعة را به مهارت تبدیل می‌کند.
بعد نوبت فصل ۱۱ عربی هفتم و کلمهٔ کَم است؛ چند؟ اگر هنوز مکان‌ها قاطی می‌شوند، ده جملهٔ أینَ از اتاق خودتان بنویسید و کنارش نقاشی کوچک بکشید.
عربی هفتم وقتی أینَ را بلد باشید، دنیا برایتان نقشه می‌شود؛ دیگر فقط اسم چیزها را نمی‌دانید، جایشان را هم می‌توانید بپرسید و بگویید.
نقشهٔ اتاق به عربی
نقشهٔ سادهٔ اتاق یا کلاس را بکشید و روی آن بنویسید: الباب، الشبّاک، المنضدة، الحقیبة. بعد فلش بگذارید و جمله‌های تحتَ، فوقَ، أمامَ، خلفَ، جنبَ، بینَ بسازید. از کسی بخواهید با چشمان بسته فقط با راهنمایی عربی شما وسیله‌ای را پیدا کند. این بازی، الحکم النافعة را به مهارت حرکتی تبدیل می‌کند.
عبارت‌های علیکَ بـ را مثل توصیهٔ روزانه بنویسید: علیکَ بالدرس، علیکِ بالصبر، علیکم بالقرآن. معنی الزام را حس کنید تا با علي الیمین که مکان است قاطی نشود. عربی هفتم در این فصل دو علي دارد؛ یکی مکان، یکی اصطلاح.
من أینَ أنتَ؟
پاسخ واقعی خودتان را دو شکل بگویید: أنا من … و أنا …يّ / …یّة. برای دوستان هم بپرسید و جواب‌ها را یادداشت کنید. تمرین ترجمه دربارهٔ بدرة و إیلام و الخلیج الفارسي را روی نقشه نشان دهید تا مکان‌ها خیالی نمانند. پایان فصل وقتی است که بتوانید یک مسیر کوتاه را فقط با قید مکان توضیح دهید.
راست و چپ بدون نگاه
چشمان را ببندید و از کسی بخواهید بگوید علي یمینکَ یا علي یسارکَ وسیله چیست. این تمرین شنیداری قید مکان را از متن تصویری جدا می‌کند. جملهٔ أینَ السفینة؟ في الخلیج الفارسي را روی نقشه نشان دهید و سه مکان ایرانی دیگر با أینَ بسازید. عربی هفتم وقتی به جغرافیای واقعی وصل شود بهتر می‌ماند.
حکمت الجنّة تحت أقدام الأمّهات را با احترام ترجمه و حفظ کنید؛ هم برای معنی، هم برای دیدن تحتَ. پایان هفته یک پاراگراف بنویسید: اتاق من، با پنج قید مکان عربی داخل پرانتز.
سه وسیله را در مکان‌های عجیب بگذارید—مثلاً کتاب تحتَ الکرسی، قلم فوقَ الحقیبة، کیف خلفَ الباب—و از خواهر یا برادر بپرسید أینَ…؟ اگر جواب را با حرف جر درست داد، شما هم درس را درست داده‌اید. حکمت الأعمال بالنیّات را بنویسید و یک نیت برای مطالعهٔ همان روز کنارش یادداشت کنید. عربی هفتم وقتی اخلاق و مکان را با هم می‌آموزد، ماندگارتر است. تمرین خانهٔ گزینه‌ای درخت و گاو و کلاغ را بدون عجله حل کنید و دلیل انتخاب را زیرش بنویسید.
در حیاط مدرسه سه جمله با بینَ و أمامَ و وراءَ دربارهٔ درخت و نیمکت بسازید و برای معلم بخوانید. اگر خجالت می‌کشید، اول برای خودتان ضبط کنید. من أینَ را با نام شهر واقعی‌تان تمرین کنید تا در معرفی شفاهی آماده باشید. عربی هفتم در الحکم النافعة مکان را به اخلاق مدارا و شکر هم وصل می‌کند؛ یک توصیه با علیکَ بـ برای خودتان بنویسید و همان هفته عمل کنید.