درس نهم
استاد آهنگرداودی
۳۷:۱۸
۱
درس ۹
استاد حق نویس
۹۸:۰۲
مدیر مدرسه اعلام می‌کند پنجشنبهٔ هفتهٔ آینده از شیراز به یاسوج سفر علمی می‌رویم. لباس مناسب چون هوا سرد است، حولهٔ کوچک و بزرگ، مسواک و خمیر دندان، حضور ساعت هفت صبح در حیاط. دخترها می‌پرسند چند روز می‌مانیم، با چه می‌رویم، کجا صبحانه و ناهار و شام می‌خوریم، آیا موبایل مجاز است، کجا استراحت می‌کنیم، آیا زمین بازی هست. عربی هشتم در درس السفرة العلمیة این هیجان واقعی را تبدیل به مرور کامل مضارع و پرسش‌های کَیفَ و بِمَ و مَتیٰ می‌کند. در نردبون برای همین فصل چند مدرس تدریس کرده‌اند؛ اگر یک بیان با سبک یادگیری‌تان جور نبود، مدرس دیگری را انتخاب کنید و همان پرسش و پاسخ مدیره را دوباره ببینید.
معجم حدود بیست‌وچهار واژهٔ تازه دارد: أزهار، عَشاء، غَداء، أسنان، غَفَرَ، الَّذینَ، فُرشاة، أولیاء، فِضّیّ، بِمَ، فَطور، حُسنیٰ / الأسماء الحسنیٰ، مُحافَظَة، خَوف، مَسموح، ذَنب، مَطعَم، السّابِع، مَعجون أسنان، السّادِس، مَلعَب، شاي، مِنشَفَة، شَلّال.
متن: از شیراز تا یاسوج
الطالبات مسرورات لأنهن سوف یذهبن لسفرة علمیة. المدیرة می‌گوید سنذهب یوم الخمیس فی الأسبوع القادم و علیکن بمراعاة بعض الأمور: تهیئة الملابس المناسبة لأن الجو فی یاسوج بارد؛ تهیئة منشفة صغیرة و کبیرة و فرشاة و معجون أسنان؛ الحضور فی ساحة المدرسة فی الساعة السابعة صباحاً.
پاسخ پرسش‌ها را دقیق بدانید: إلیٰ یاسوج و حولها—در این محافظة جنگل و نهر و شکوفه و بستان و چشمه و آبشار زیبا هست. چند روز؟ ثلاثة أیام من الخمیس إلی السبت. بازگشت؟ صباح یوم الأحد فی الساعة السابعة. وسیله؟ بالحافلة. غذا؟ فی مطعم نظیف و جید. الجوال مسموح؟ نعم. استراحت؟ فی فندق المعلمین. ملعب؟ نعم؛ ثلاثة ملاعب. فرح الجمیع لهذه السفرة الجمیلة.
مضارع غایب و پرسش کَیفَ
صرف این فصل همان یفعلون / یفعلن / یفعلان / تفعلان را تثبیت می‌کند: هم یسمعون القرآن؛ هن یسمعن القرآن؛ هما یجمعان الأزهار؛ هما تجمعان ورق الشاي. بدانیم با کَیفَ کار می‌کند: کَیفَ یَخرُجُ الوَلَدُ مِنَ الصَّف؟ یَخرُجُ سَریعاً. کَیفَ تَسأَلُ الطّالِبَة؟ تَسأَلُ مَسرورَةً.
فن ترجمه: لِـ و عِندَ برای «داشتن»
گاهی لِـ و عِندَ معنای داشتن می‌دهند: للهِ الأسماء الحسنیٰ؛ لنا مکتبة واسعة؛ عندک صدیق صادق؛ عندکم بیت کبیر؛ لأمّی عباءة جمیلة؛ لهم حدیقة صغیرة. گفت‌وگو را ترجمه کنید: هل عندک قلم أزرق؟ لا؛ عندی قلم أخضر. هل عندک معجم العربیة؟ نعم؛ عندی.
التمارین: از درک مطلب تا جدول رمز
تمرین اول پاسخ کوتاه می‌خواهد: متی تسافر الطالبات إلی یاسوج؟ هل الجوال مسموح؟ من أی محافظة؟ إلی أین تذهب؟ بم یذهبن؟ کیف الجو فی یاسوج؟ تمرین دوم ترجمه با تصویر برای أولٰئک الطلاب / أولٰئک الطالبات یذهبون/یذهبن إلی سفرة و هذان الطالبان / هاتان الطالبتان یخرجان/تخرجان من صفهما است.
- تمرین سوم ترجمه و خط زیر مضارع—از آیهٔ یونس دربارهٔ ظلم تا الأختان سمعتا کلام المعلمة و هما تعملان به و عندنا طعام کثیر للعشاء.
- تمرین چهارم گزینه: المنشفة/الفرشاة، المکتبة/المحافظة، الأزهار/المعجون، الفطور طعام الصباح، العش بیت الطائر.
- تمرین پنجم مکالمهٔ دو نفره؛ تمرین ششم نام‌گذاری تصویر از فهرست حافلة، شلّال، ملعب، منشفة، فرشاة، حمامة، مطعم، أزهار، شاي، خاتم، عش، عصفور، معجون، فرخ، فرس.
- تمرین هفتم جدول کلمات و رمز: ثالث، خائف، عندهم، مسموح، حدث، غداء، هناک، أقدام، ملاعب، منشفة، عصفور، یصدق، سادس، شاي، شلّال، محافظة—رمز مرتبط با رسول الله.
جدول ساختار درس‌های دوم تا نهم با جَلَسَ کامل می‌شود. نور السماء آیاتی از حج، حجر، یونس، زمر و توبه دارد. تحقیق می‌خواهد نام حیواناتی که در قرآن آمده را پیدا کنید و روزنامهٔ دیواری بسازید.
نظرة إلی الفعل المضارع
پایان درس، جمع‌بندی بزرگ سال است. جدول نشان می‌دهد من تکلیفم را می‌نویسم (أکتُبُ) تا ایشان تکلیفشان را می‌نویسند (یَکتُبونَ / یَکتُبنَ / یَکتُبانِ / تَکتُبانِ). صفحهٔ بعد ضمیر منفصل و متصل را کنار ماضی و مضارع می‌چیند—غایب، مخاطب، متکلم. اگر فقط یک بخش از فصل ۹ عربی هشتم را قبل از امتحان ورق بزنید، همین نظرة باشد.
قبل از امتحان: نظرة را جدی بگیرید
جدول نظرة إلی الفعل المضارع را مثل برگهٔ تقلبِ مجاز ببینید—نه برای بردن به جلسه، برای ساختن حافظه. یک روز فقط متکلم و مخاطب مفرد را بگویید، روز بعد غایب مفرد، روز سوم جمع‌ها و مثنی. هر صیغه را با یک جملهٔ سفر علمی مثال بزنید: نحن نذهب إلی یاسوج؛ أنتنّ تحضرن فی الساعة السابعة؛ هنّ یسألْنَ المدیرة؛ هما تجمعان الأزهار. وقتی صیغه به موقعیت سفر بچسبد، در آزمون کمتر قاطی می‌شود.
پرسش‌های متن را بدون نگاه کردن جواب دهید: روز حرکت، مدت اقامت، وسیله، محل غذا، موبایل، هتل معلمان، تعداد ملعب. اگر این‌ها روان بود، درک مطلب تمرین اول برایتان آسان است. واژگان مشف و فرشاة و معجون و فطور و غداء و عشاء را در یک چک‌لیست چمدان بنویسید—همان کاری که مدیره از بچه‌ها می‌خواهد—تا معجم از حالت فهرست خارج شود.
فن ترجمهٔ لـ و عند را با اشیاء کیف مدرسه‌تان تمرین کنید: عندی قلم، لنا کتاب، لأمّی ... . بعد بروید سراغ جدول رمز تمرین هفتم؛ پر کردن خانه‌ها هم املای واژه را محک می‌زند هم معنای غداء، مسموح، محافظة، شلّال را زنده نگه می‌دارد. تحقیق حیوانات قرآن را به نور السماء همین فصل وصل کنید تا آیه و پروژهٔ کلاسی یکی شوند. در تمرین تصویر، أولٰئک الطلاب و أولٰئک الطالبات و هذان / هاتان را کنار هم ببینید—اشارهٔ جمع و مثنی با فعل غایب در یک قاب، آمادگی خوبی برای خودآزمایی فصل بعد است.
تمرین خانه جمله‌هایی مثل الرجال یشربون الشاي، هن یأکلن العشاء، هو یفحص المریض، أنتِ تنصرین أختک را به تصویر وصل می‌کند. بعد از این سفر علمی می‌روید سراغ المراقد الدینیة و عدد ترتیبی. مسیر کامل در عربی هشتم است.